OPEN BRIEF
Stichting Greenpeace Nederland
Geert Ritsema, Campagneleider gentech Greenpeace International
Antwoordnummer 10734
1000 RA Amsterdam
Rotterdam, 28 november 2005.
Beste Geert Ritsema,
Betr.: Actio Popularis. Citaat: ‘Er komt een tijd dat zwijgen verraad is’ Martin Luther King.
Op 1 juli 2005 is de ‘actio popularis’ in Nederland, zonder dat de mensen hierbij zijn betrokken of
geïnformeerd, afgeschaft. Actio popularis is het Latijnse woord voor actio: recht tot procederen;
popularis: van een ieder (van het volk).
Hierbij doe ik een beroep op jou om mee te werken dat dit ondemocratische besluit wordt teruggedraaid.
Het zal je duidelijk zijn, dat door dit afschaffen, de gentechindustrie nu vrij is om overal in Nederland
genetische gemanipuleerde plantjes te telen. Pieter van Geel overweegt zelfs een verkorte vergunnings
procedure in te stellen. Voor proeven in kassen en laboratoria wil hij dit zelfs vervangen voor een
meldingssysteem. Niet alleen gentech ook Schiphol, het wegennet en andere infrastructurele zaken kunnen
ongebreideld groeien, zonder dat jij of ik er nog juridisch iets tegen kunnen doen. Zelfs klachten tegen
de media, zoals ik afgelopen week heb ervaren, zijn slechts in beperkte mate, bij de Raad van
Journalistiek, mogelijk. Immers burgers zijn geen direct belanghebbende meer, zoals Rob Jansen
voorzitter van de belangenorganisatie biotechnologie NIABA betoogde. (Trouw 29/08/04 Avebe moe van
Genvelden terreur). M.a.w. als jij of ik, of wie dan ook die de onrechtmatige aangelegde gentechveldjes
wil vernietigen, schijn ik dat niet te mogen. Laat ik proberen uit te leggen wat er aan de hand is.
Zoals jij weet was de ‘actio popularis’ een procesrecht van een ieder. Het procesrecht van derdenbezwaar
bij milieubesluiten, bestemmingsplannen, en handhaving. Het ‘een ieder’ heeft men gewijzigd in ‘direct
belanghebbende’. Daarnaast heeft men, volgens Mr. A.F.F. Goedhart van het politieke instituut Stichting
Natuur en Milieu, de relativiteitsvereiste (herijking van het begrip belanghebbende) ingevoerd en geldt
het afschaffen van de actio popularis ook voor het collectief actierecht. Milieudefensie heeft bij monde
van woordvoerder Wouter van Eck, fractievoorzitter van Groenlinks in Nijmegen en vriend van wijlen
Louis Sévèke, hiervoor begrip getoond.(Agrd.8/7/05)
Jou kennende, als voorstander van gentech vrije gebieden en als vechter voor het milieu en evenwichtige
landinrichting en handhaving, als mensen of multinationals onze belangen willen schaden, zal als geen
ander begrijpen wat dit voor de Green Peace achterban en mij als individuele burger betekent.
In mijn ogen is het, afschaffen van de actio popularis, niets anders dan bescherming bieden aan – het
directe belang – van fundamentalisten. Een van de kenmerken van fundamentalisten is dat ze geen
tegenspraak verdragen. Voorbeelden zijn minister Brinkhorst van economische zaken. Hij wenste op 18
augustus 1999 geen anders denkende in de Stichting Consument & Biotechnologie dan alleen mensen van
het politieke instituut van de PvdA, de Consumentenbond.
http://www.vomigen.nl/or220.html Minister Veerman LNV buigt maar één keer. (VK 26/11/05 p29). Als
akkerbouwer, wetenschapper, politicus, handige koopman, en als voormalig lid van de Raad van Advies
van een van werelds grootste en gezaghebbende accountantskantoren Moret, Ernst & Young, heft Veerman
de Raad van Advies, vertegenwoordigers van het maatschappelijk draagvlak, bij de controleorganisatie
van het EKO keurmerk SKAL, in 2001 op. M.a.w. iedereen werd, binnen de biologische sector, buiten spel gezet en ingeruild voor het ministerie van LNV. Ria Beckers, toenmalig voorzitter van het politieke instituut stichting Natuur en Milieu en Platfom Biologica ontving vervolgens van minister Veerman een koninklijke onderscheiding wegens ‘haar grote inzet voor de bescherming van de natuur en het milieu, haar vasthoudendheid en haar gevoel voor politieke verhoudingen’. (Ekoland 9/04p7)
Zonneklaar was het dat hiermee de laatste strategische obstakels uit de weg waren geruimd. Minister
Veerman kon verder doorgaan om de intensieve landbouw in zijn ogen te perfectioneren. Dit alleen ten
behoeve van multinationals, vastgoedfondsen, banken, biotechfondsen, auto- vliegindustrie en niet te
vergeten de zorgverzekeraars en politici en alle anderen die denken dat alles goed kan komen bij
marktwerking en economische groei. Kortom: economische groei fundamentalisten.
Wel verwarrend. Want in de Volkskrant (26/11/05) lees ik dat de heer Veerman een Spinoza kenner is en
als boer zegt hij: Het boerenleven leert verwondering en nederigheid. Verwondering over tarwekorrels die
een prachtige halm voortbrengt . Nederigheid, omdat je als boer wel wat kunt sturen, maar uiteindelijk
moet je het aan de natuur overgeven. Verwarrend ook omdat hij in hetzelfde artikel zegt: ‘De intensieve
veehouderij heeft de perfectie bijna bereikt, de glastuinbouw is perfect. Daar heeft men niet eens meer
grond nodig. Dat is een groen fabriek. Vanuit het oogpunt van efficiency is dat een goede zaak’. Zeer
verwarrend omdat, heel simpel gezegd, veel mensen zich bij de perceptie van Veerman over ‘perfectie’ zich
niet kosjer voelen.
Westlandse bestuurders, waaronder Burgemeester J. van der Tak/CDA, willen, zoals ik heb begrepen, een
– top - kennisinstituut Groene genetica in het Westland oprichten. De zaadsector die hierbij betrokken is
wil maar liefst 36 miljoen euro steun van jouw en mijn belastinggeld hebben. 25 Miljoen van de overheid
en 11 miljoen ten koste van het onderwijs (kennisinstellingen). Althans dat verzoek hebben ze aan minister
Brinkhorst gedaan. Citaten: De initiatiefnemers willen direct in 2006 al van start. Doel is het onderzoek
nauw te laten aansluiten bij de behoeften van het bedrijfsleven (Agrd. 11/11/05 Zaadsector wil 25 miljoen
steun).
Een ander punt is dat kroonprins Willem Alexander thuis eet wat de pot schaft en omdat hij het verschil
niet proeft, maakt het hem niets uit of zijn groenten wel of niet genetisch gemanipuleerd zijn.
Toen hij tijdens dat zelfde interview ook nog zei dat zijn groenten uit eigen tuin komen en dat de
familie daar wel een goed gevoel bij heeft, begon ik argwaan te krijgen. (Agrd 14/8/04) Per slot van
rekening het hele leven draait om het goede gevoel. Zoals Veerman dat zegt: ‘Mensen kiezen voor een
situatie waar ze zich kosjer voelen, niet voor een paar tientjes voordeel.' (VK 26/11/05p29)
Je begrijpt waarschijnlijk wel, dat de keerzijde van het afschaffen van de actio popularis op het
collectief actierecht is, dat we alleen nog mogen actievoeren als Wouter Bos, Femke Halsema of een ander aan hun gelieerd politiek instituut, zoals Keer het Tij, dat aangeeft. Hierbij opgemerkt dat wanneer het een actievoerende partij betreft die Wouter Bos of iemand anders uit Den Haag of Wassenaar niet ziet zitten dan heeft de bestuursrechter van de Raad van State, de privé rechtbank van Hare Majesteit, altijd nog het recht de acties te verbieden. Alleen ‘onafhankelijke’ rechters schijnen te kunnen bepalen of een partij of persoon wel of geen direct belanghebbende is. Kortom, een uiterst efficiënte en geraffineerde wijze waarmee Pim Fortuyn, in mijn ogen, voor de 2e keer is vermoord en Volkert voor eeuwig de mond is gesnoerd. Anders gezegd qua vrijheid hebben ‘volksvertegenwoordigers’ ons circa 60 jaar teruggezet in de tijd. Over de moord op Louis Sévèke nog maar te zwijgen. Ik hoop wel dat ze de moordenaar arresteren want anders vrees ik dat het voor mensen die de bel aan binden en over het telen van genetische gemanipuleerde gewassen een andere mening hebben, er donker uitziet. Een confrontatie zoals
Fortuyn/ Melkert, mag geen 2e keer gebeuren moet men in Den Haag gedacht hebben. Per slot van rekening
een gewaarschuwd mens telt voor twee, aldus Mat Herben.
Het is dan ook op zijn zachtst gezegd vreemd dat spraakmakende woordvoerders van de Lijst van Pim Fortuyn
en Leefbaar Rotterdam met geen woord reppen dat de actio popularis is afgeschaft. Gelukkig deed de
integere, voormalige ambtenaar, Mat Herben een boekje open. Hij schrijft in zijn boek ‘Vrij Denken over
religie, politiek en vrijmetselarij’
‘De geschiedenis herhaalt zich niet op dezelfde wijze, ook al willen politicologen en columnisten ons
dat doen geloven. Zelfs al zou Pim Fortuyn in eigen persoon reïncarneren in ons midden, dan nog is een
herhaling van 2002 onwaarschijnlijk. Een gewaarschuwd mens telt voor twee’ p49
‘Fortuyn was een democraat in hart en nieren die het land uit de greep van regenten wilde verlossen en
teruggeven aan de burger, die opkwam voor vrijheid van meningsuiting voor de emancipatie van vrouwen en
homo’s die opkwam voor Nederland’p47 en zegt Mat Herben over zichzelf: Dat overtuigde mij ervan dat het
nodig was om door te gaan met de LPF, omdat naar mijn mening deelname aan het democratische proces de
enige manier was om maatschappelijke onrust te kanaliseren’. P47
Zowel Mat Herben en Ronald Sörensen, ook een erfgenaam van Pim Fortuyn, heb ik uitgenodigd om op deze
brief te reageren en het publiek uit te leggen waarom ze hun mond niet open deden toen de actio popularis,
het procesrecht van een ieder van derdenbezwaar op milieubesluiten, bestemmingsplannen, handhaving en
collectief actierecht, op 1 juli 2005 werd afgeschaft? Een afschrift heb ik gestuurd aan Marco Pastors,
die durft het denk ik wel bespreekbaar te maken. Hij schrijft immers in zijn verkiezingsfolder dat hij
RECHT DOOR ZEE is!
Anderzijds hou ik er rekening mee, dat met het kanaliseren van de maatschappelijke onrust, het afschaffen
van de actio popularis, door Mat Herben, als enige oplossing werd gezien. Met mensen van de 4e macht
weet je het maar nooit. Achteraf had hij ook zelf de stekker er uit getrokken i.p.v. minister Zalm.
Hij zegt hierover:
Achteraf kan ik niemand anders dan mijzelf de val van het kabinet verwijten.p24
‘Zalm heeft geleden onder het imago van onbetrouwbaarheid. Dat is hij niet. Samen zijn we daar al een
tijdje uit. Maar nu wilde ik hem ook nog publiekelijk excuses aanbieden’. (Trouw 13/10/05).
Helaas geeft Herben ook geen inhoudelijke helderheid hoe de plotselinge draai over de aankoop van het
gevechtsvliegtuig JSF tot stand kwam? P16
Een ander merkwaardige zaak is dat er geen enkele jurisprudentie bestaat over wel of niet direct
belanghebbende als het om milieu, bestemmings, handhaving en collectief actierecht gaat. Bovendien is na
onderzoek, door de Universiteit van Utrecht, door minister Donner toegegeven dat er in het verleden geen
misbruik van de actio popularis is gemaakt, m.u.v. politieke partijen, aldus de minister. Eerlijk gezegd
ik snap van dit afschaffen dan ook helemaal niets. Begrijp jij het?
En beste Geert wees a.u.b. alert voor Groen Links en de PvdA. Mat Herben beweert nog steeds dat de kogel
van links kwam. In mijn ogen proberen ze zand in de ogen van hun kiezers te strooien. Ze beweren namelijk
dat het toch logisch is dat ik als Rotterdammer geen inspraak moet kunnen hebben over een dakkapel in
Groningen. Aleid Wolfsen/PvdA, voormalig rechter, maakt het nog bonter hij schrijft mij op 2 oktober
2005.
‘Wij hebben ingestemd met een wetswijziging die de actio popularis gedeeltelijk heeft afgeschaft. D.w.z. dat een burger in Leeuwarden niet meer bezwaren kan aantekenen tegen het verlenen van een bv. een milieuvergunning in Limburg. Leek ons redelijk. Iedere echte directe belanghebbende kan uiteraard wel bezwaar blijven maken. En ook moeten altijd rechtspersonen die in hun doelstellingen hebben staan dat ze bepaalde belangen in algemene zin behartigen ergens tegen in bezwaar kunnen gaan. Daarom kan Milieudefensie daar ook mee leven, neem ik aan.
Als service sluit ik de het verslag van de mondelinge behandeling in de Tweede Kamer bij. Daarin staat e.e.a. iets preciezer en uitgebreider dan ik schrijf. Dan ziet u ook dat er feitelijk weinig verandert.
Groet, Aleid Wolfsen’
Ik dacht dat ik het hiermee had gehad maar nee. Groen Links spant de kroon. Op mijn vraag waarom ze niet
aanwezig waren bij het belangrijke debat op 27 oktober 2004 waar aan de orde was de behandeling van het
wetsvoorstel Aanpassing van diverse wetten aan de Wet uniforme openbare voorbereidingsprocedure
Awb (29421) schreef beleidsmedewerker A van Mansvelt mij op 5 oktober 2005:
Geachte heer Verlinden,
Er is regelmatig sprake van dubbele agenda's van de kamerleden. Dan doen wij ons best de prioriteiten te
kiezen en zo mogelijk vervanging te zoeken. Dit lukt helaas niet altijd. Het blijft mensenwerk. Met
vriendelijke groet, Arthur van Mansvelt, GroenLinks Tweede- Kamerfractie, beleidsmedewerker.
Ook aan Joost Eerdmans van LPF heb ik gevraagd hoe hij als enthousiast volgeling van Pim Fortuyn het
proces recht van een ieder - gedeeltelijk – heeft kunnen afschaffen, zonder dat hij een ieder daarbij
heeft betrokken? Ik snap dat niet. Je moet waarschijnlijk doorgeleerd hebben voor rechter om te kunnen
begrijpen dat iets wat van een ieder is gedeeltelijk kan worden afgeschaft. Weet jij of er iets bestaat
als een recht van een halve of gedeeltelijke ieder?
Wat dit laatste betreft ben ik veel dank verschuldigd aan Rob Jansen, voorzitter van de
belangenorganisatie van het biotechnologische bedrijfsleven (Niaba). Hij zegt in Trouw 29/9/05 in het
artikel ‘Avebe moe van ‘genvelden terreur’.
Niaba: ‘vindt vier vierkante kilometer te klein en denkt aan
forse regio’s. Niaba wil verder dat alleen belanghebbende – bijvoorbeeld buren –deze informatie mogen
inzien. En dat pas na legitimatie, zegt voorzitter Janssen. Alleen zo is te voorkomen dat iemand uit
Rotterdam informatie over Groningen opvraagt’
Je ziet, Rob Jansen zegt ongeveer hetzelfde als wat Aleid Wolfsen/PvdA en andere
“volksvertegenwoordigers” mij schreven.
Merkwaardig vind ik dat mensen als Paul Scheffer, Hans Goedkoop, Paul Cliteur, Professor Rinus van
Schendelen, Herman Wijffels, Mei Li Vos, en overige spraakmakende opinievormers tot op de dag van
vandaag ook niets hebben gezegd. Over Ayaan Hirsi Ali en Hans Wiegel, de zorgverzekeraar, nog maar te
zwijgen. Overigens ook van Prof. Mr. Pieter van Vollenhoven, die de Machiavelliprijs 2005 kreeg voor
goede publiekscommunicatie, heb ik niets gehoord. (Martin Luther King: ‘er komt een tijd dat
zwijgen verraad is’) Kunstenares Dolores Zorreguieta, de halfzus van Prinses Maxima die volop in de
media kwam vertelde in het NRC 24/11/05 van haar monsters te houden. Brrrrrrr…niks voor mij. Zij zal dan
ook niets kunnen begrijpen dat het procesrecht van een ieder, in een democratisch land, zonder een ieder
daarbij te betrekken, kon worden afgeschaft.
Eerlijk gezegd het lijkt een beetje op een complot met als doel burgers zo lang mogelijk dom te houden.
Het lijkt er op of men gezamenlijk het feodale systeem niet alleen heeft hersteld maar zelfs met behulp
van links hebben versterkt. Want ook Jan Marijnissen heb ik, bij NOVA, horen zeggen, na het zomerreces
en na herstel van zijn ziekte, dat hij zich bewust is dat de SP geen protestpartij meer kan zijn.
Beste Geert, Green Peace is de enige milieuorganisatie die geen subsidie van de overheid krijgt. Jij bent
dan ook een van de weinige die ik nog denk te kunnen vertrouwen. Het zal je inmiddels wel duidelijk
zijn dat het afschaffen van de actio popularis ook jouw werk in gevaar brengt. Zeker als je gentechvrije
gebieden wilt behouden zoals je zo geweldig hebt bepleit, als campagneleider van Friends of the Earth’s,
tijdens de GMO Free Region Conference in Berlijn op 21 januari 2005. Toen jij in 1999 nog bij
Milieudefensie werkte was jij het die de Britse wetenschapper Arpas Pusztai in het Amsterdamse Artis
faciliteerde om zich te verweren tegen de aantijgingen van Rikilt onderzoeker Harry Kuiper. Rikilt
schitterde echter door afwezigheid ‘Why didn’t he show up? vroeg Pusztai verontwaardigd aan de menigte.
Je begrijpt langzaam maar zeker begin ik de afkeer van Churchill tegen de Nederlanders te begrijpen.
Met dit verschil dat Chruchill de bestuurders bedoelde. Voor het Nederlandse volk, op een aantal
opportunisten na, ligt dat voor mij anders.
Ik doe dan ook een dringend beroep op jou om de actio popularis, die op 1 juli 2005 is afgeschaft,
bovenaan jouw actielijst te plaatsen door: a) jouw achterban hierover te informeren; b)
oproepen tot het terugdraaien van dit besluit; c) internationale bekendheid aan geven. Vooral
aan jongeren. Want hoe je het ook keert of wendt met het afschaffen van de ‘actio popularis’ zijn we
qua vrijheid circa 60 jaar teruggezet in de tijd en dat is niet goed voor een democratisch Europa.
Verward ben ik over het feit dat de Koningin, op 8 februari 2005 het eredoctoraat van Leidse Universiteit
ontving, wegens haar inzet voor het begrip vrijheid en gelijktijdig niets zei over het voornemen om de
actio popularis af te schaffen zoals dat, op 1 juli 2005, geruisloos is gebeurd. Ook tijdens haar bezoek
ter gelegenheid van haar 25 jarig zilveren regeringsjubileum op 11 november aan het Westland heeft zij
niets gezegd. Tenzij Hare Majesteit, voorzitter van de Raad van State, er niets van heeft geweten dan kan
ik het begrijpen. Ik ben benieuwd wat premier Balkende hierover zegt?
Beste Geert, in mijn ogen, ziet het er naar uit dat de huidige machthebbers waaronder een handjevol
multinationals de aarde willen privatiseren. Dit door langzaam maar zeker alle plantjes, onder het mom
van gezond, hogere productie en bestrijding van de honger, genetische te veranderen waardoor ze via
patenten juridische eigenaar van de biodiversiteit op deze aarde worden. Ik ben van mening dat we ons
hiertegen moeten verzetten en ik steun dan ook jouw strijd tegen het behoudt van gentechvrije gebieden.
Misschien moeten we maar naar een revolutie voor een 2e Verlichting. Een revolutie voor vrijheid zonder
anderen te schaden. Wat denk je hiervan?
In afwachting van jouw reactie en mogelijk tot ziens op de 2e GMO Free Regions Conference in Berlijn
14-15 Januari 2006, verblijf ik met vriendelijke groet,
________________
Robert A. Verlinden
"
Initiatiefnemer van platform Belangen van Consument BeVaCo en de
Stichting Ter Voorkoming Misbruik Genetische Manipulatie VoMiGEN
cc. Kabinet der Koningin
Minister President P. Balkenende
HOME
Uw reactie 
